Zwitserland is interessant als observatieobject met betrekking tot gevelbegroeiing, omdat er veel ruige, bergachtige gebieden zijn. Hier konden planten uit onze "vorstcollectie" al eerder scoren. Over het algemeen domineerden wijnstokken (Vitis vinifera), fruitbomen in leivorm, zoals bijvoorbeeld abrikozen, en Amerikaanse klimop (Parthenocissus quinquefolia).
Omdat Zwitserland niet door oorlog is getroffen, kan het land zich verheugen over onbeschadigde beeldcollecties in zijn archieven. Daardoor zijn er hier honderden, zo niet duizenden afbeeldingen in historische technieken (pen- en inkttekeningen, lithografieën enz.) van huizen en plaatsen uit de vroege periode vanaf ongeveer 1800. Er zijn afbeeldingen van begroeide huizen, maar ook veel afbeeldingen van niet-begroeide huizen. Klimop kwam af en toe voor, bijvoorbeeld bij burchten en kastelen. Over het geheel genomen valt echter op dat eigenlijk alleen wijnstokken werden gebruikt, dus tegen de verwachting in ook geen espalierfruit, noch lage kandelaarvormen zoals aan de muren van het kasteel van Versailles / Frankrijk, noch grote bomen die aan houten spaliers waren gevormd. Deze laatste zijn eigenlijk pas te zien op foto's vanaf ongeveer 1900. Het lijkt erop dat met deze bomen de gevelbegroeiing ook naar hoger gelegen gebieden in Zwitserland is gemigreerd, waar voorheen alleen bloempotten op vensterbanken stonden. Rond 1900 zien we plotseling veel begroeiing met wilde wingerd (vermoedelijk altijd Parthenocissus quinqefolia, mogelijk ook Parthenocissus inserta of 'Engelmannii'), waarschijnlijk als vervanging van oude wijnspaliers of als pioniersbegroeiing in voorheen onbegroeide hooggelegen gebieden. Soms zijn ook andere planten zoals blauweregen en rozen aantoonbaar.
Meestal werden houten hekjes in klassieke bouwstijl gebruikt, zelden ook andere vormen. Soms werden wijnstokken aan muren ook met horizontale draden gekweekt, zoals dat eerder in Frankrijk gebruikelijk was.
Schwellbrunn is met ongeveer 970 m boven zeeniveau de hoogstgelegen gemeente van het kanton, maar zelfs daar waren enkele gevels begroeid.
Voor het kanton Bern zijn veel gevelbegroeiingen overgeleverd. Bijzonder vermeldenswaardig is de "Sammlung sämmtlicher Land-Pfarreyen des Cantons Bern" (Verzameling van alle plattelandsparochies van het kanton Bern) van Jakob Samuel Weibel uit de periode rond 1825, waarvan hier slechts enkele motieven te zien zijn. De verzameling bevat nog ongeveer 40 afbeeldingen van begroeide pastorieën, waarbij de planten vaak als "wijnstokken" te herkennen zijn. Bij het "Kurhaus Rosenlaui" bevonden zich waarschijnlijk de hoogstgelegen gevelbegroeiingen van Zwitserland, op meer dan 1300 meter hoogte.
In dit kanton was er begroeiing op ongeveer 1.000 m boven zeeniveau (NN), bijvoorbeeld met abrikozen (Prunus).
Ook in het kanton Jura werd op 1000 meter boven zeeniveau fruit op leibomen geteeld! Het is verrassend dat daar ook en juist abrikozen werden geteeld, net als in Glarus. Misschien om zelf abrikozenschnaps te stoken?
In Ticino zijn veel historische gevelbegroeiingen met druiven te vinden en ook vandaag de dag nog steeds gebruikelijk. Het is indrukwekkend dat hier zelfs citrusvruchten zoals sinaasappels aan gevels werden geteeld.
Fassadengrün is een commerciële leverancier van kabelsystemen van roestvrij staaldraad in Duitsland, Europa en daarbuiten. Informatie over: welke planten zijn geschikt, zijn klimsteunen nodig, moeten deze van hout of metaal zijn? Hier bij FassadenGrün vindt u alle informatie onder één dak.
© 2000–2026 Fassadengruen.de
