Planten als klimaatredders? Jazeker, want groen op daken en gevels helpt ons klimaat, zowel op grote als op kleine schaal. Nog effectiever zijn natuurlijk straatbomen of – in aangepaste vorm – bomen direct voor gevels geplant.
Gebouwbegroening – dat betekent dak- en gevelbegroening. Eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat de eerste een aanzienlijk grotere invloed heeft op het urbane microklimaat. Dit geldt vooral voor het vasthouden en verdampen van regenwater, wat gepaard gaat met koelingseffecten. Gevelbegroening kan door een wisselwerking van meerdere factoren een zeker effect hebben, maar zelden op zichzelf; daarvoor zijn de begroeide oppervlakken meestal te klein.
Het bindt CO2 en fijnstof, verhoogt de luchtvochtigheid en draagt bij aan een lagere temperatuur tijdens hete zomers. Minder warme lucht betekent minder luchtbeweging, minder opgewaaid stof en vuil, kortom: meer levenskwaliteit! Klimplanten zijn dus vooral belangrijk voor het microklimaat, vooral bij een volledige begroeiing.
Klimplanten binden CO2 en vormen koolhydraten, oftewel suikers, bladvezels en houtmassa. Dit aspect is interessant, maar uiteindelijk gaat het om kleine hoeveelheden. Dit wordt zichtbaar in de herfstbladeren, de diktegroei van de stammen en eventueel de vruchten. Gemeten in kilogram telt alleen de droge stof, en dat komt per huismuur en per jaar neer op zo'n 1 tot 2 volle autotanks die weer uit de lucht zijn "gevangen". Meer is het helaas niet...
Een chemisch neveneffect van de splitsing van CO2 en de binding van koolstof (C) is het vrijkomen van zuurstof (O2), dat via de huidmondjes aan de onderkant van de bladeren in de omgevingslucht terechtkomt.
Wanneer het zonlicht op de donkere, groene bladeren valt, wordt het gedeeltelijk omgezet in warmte, net als bij een collector voor warmwaterbereiding. De chemische processen voor het binden van CO2 vereisen echter constant lage temperatuur, daarom moet de warmte worden afgevoerd. Dit gebeurt doordat water via de bladoppervlakken voortdurend verdampt in de omgevingslucht. Door het verdampte water neemt de luchtvochtigheid toe, terwijl het water dat via de wortels uit de bodem wordt opgezogen juist bijdraagt aan het drogen van het gebouw.
Bladeren van gebouwbegroeiing vangen ook stof op, met name giftig fijnstof. Eenmaal vastgehouden zijn deze extreem kleine nanodeeltjes nauwelijks nog gevaarlijk. Ze worden bij de volgende regenbui weggespoeld of bij de bladval in de herfst samen met de bladeren gecomposteerd. Het thema "groene gebouwen en stofvermindering" is inmiddels zelfs het diverse onderwerp van wetenschappelijke studies!
Groene gevels 'vreten' in de zomer ongewenste warmte op en zorgen voor koeling van de lucht en gevel. Hoe komt dat? Enerzijds gebruikt de eerder beschreven waterverdamping (warmte)energie, anderzijds spelen de chemische processen rond koolstof een rol. Bij de verbranding van koolstof tot CO₂ komt energie vrij; deze energie is weer nodig wanneer de koolstof tijdens de fotosynthese opnieuw wordt gebonden in plantenmassa. Zo koelt de omringende lucht af en ‘zakt’ naar beneden, net als in een bos kan er zelfs een voelbare verkoeling ontstaan. sterk verhitte lucht hiermee wordt afgeremd en de windsnelheden op dicht bij de grond afnemen. Er dwelt dan minder stof op en de smogvorming wordt beperkt.
Maar voor de volledigheid moet het nogmaals worden vermeld: de verkoeling die door gevelbegroeiing wordt veroorzaakt, komt vooral ten goede aan de gevel die erachter ligt. In de openbare ruimte is er al op twee meter afstand van de begroeide muur geen verkoelend effect meer waarneembaar, zoals uit twee studies (TU München – dr. Teresa Zölch, 2016 en TU Berlijn – Marie-Therese Hölscher, 2017) is gebleken.
Sommige steden eisen bij verbouwingen en uitbreidingen in dichtbebouwde gebieden groenvoorzieningen op basis van het aantal vierkante meters, met als doel het microklimaat te behouden of te verbeteren. Maar al te vaak wordt deze eis als hinderlijk ervaren en vervolgens slechts halfslachtig nageleefd.
Een anekdote: een collega uit de groensector vertelde dat een groot, tot dan toe enkel besteld en nog niet uitgevoerd gevelgroenproject de dag na de definitieve oplevering van het gebouw abrupt door de opdrachtgever werd geannuleerd. De gemeentelijke bouwdienst was namelijk "vergeten" te controleren of het overeengekomen groensysteem daadwerkelijk was geplaatst. Omdat de officiële goedkeuring al op papier stond, was de beplanting – een financiële meevaller voor de bouwheer – ineens "overbodig"...
Waar heeft gevelgroen het meeste effect op het microklimaat? Vooral op plekken waar geen ruimte is voor straatbomen zoals in smalle steegjes, op binnenplaatsen en in sterk verharde zones. Hier vind je enkele voorbeelden!
Fassadengrün is een commerciële leverancier van kabelsystemen van roestvrij staaldraad in Duitsland, Europa en daarbuiten. Informatie over: welke planten zijn geschikt, zijn klimsteunen nodig, moeten deze van hout of metaal zijn? Hier bij FassadenGrün vindt u alle informatie onder één dak.
© 2000–2026 Fassadengruen.de
