Historische wijnbouw en snoeien van wijnstokken

Nieuw aangeplante wijnstokken zijn bijna altijd geënt, meestal op sterk groeiende onderstammen zoals 5 BB en 125 AA. Terwijl men vroeger de ongeënte huiswijnstokken hielp groeien met enorme plantkuilen, honderden kilo's rundermest en "giergietingen", zijn de (voor schrale wijngaardgrond) geënte wijnstokken tegenwoordig in de huistuin vaak te sterkgroeiend en moeten ze anders worden behandeld. Hier kunt u controleren of uw wijnstok deze eigenschap heeft.

De soorten die in de historische wijnbouw gebruikelijk waren, droegen meestal alleen vrucht bij de zogenaamde lange snoei, een snoeivorm die de wijnstok erg uitput. Vanwege de geringere groeikracht moest een uitloop op het stamgestel dan gedurende 3 jaar geleidelijk worden ontwikkeld van korte naar middellange en lange snoei, en droeg dus slechts om de 3 jaar vrucht. Alle uitlopers aan de wijnstok waren dan met een vertraging onderworpen aan deze cyclus. De procedure was als het ware een "wisselsnoei" en zeker niet eenvoudiger dan de huidige snoeimethoden.

Daarnaast had elk wijnbouwgebied zijn eigen opvoedingsmethoden en snoeivormen. Pas vanaf ongeveer 1930 vond er een standaardisering plaats.

Zoals bekend vindt de eigenlijke hoofd snoei bij wijnstokken plaats in de winter. In oude boeken wordt echter de indruk gewekt dat er alleen vruchten aan de wijnstok groeien als er ook in de zomer voortdurend gesnoeid wordt. Er werd vooral veel moeite gedaan om de "geiztriebe" (zijscheuten) in de bladoksels te verwijderen of in te korten. Bij historische, niet-schimmelbestendige soorten was dit misschien nodig, maar wie vandaag de dag nog al deze behandelingen wil uitvoeren en het overzicht wil behouden, loopt het risico in de psychiatrie terecht te komen en de druivenoogst te missen... Inmiddels is zelfs de waarde van deze zijscheuten voor de voeding van de wijnstok erkend, of worden nieuwe soorten meteen gekweekt met een geringe zijscheutvorming, waardoor het probleem is opgelost.

Het snoeien van wijnstokken is een onderwerp dat ook vandaag de dag nog emoties oproept! Wat in een bepaald gebied met bepaalde soorten goed werkt, wordt elders als onzinnig afgewezen. Gelukkig is de wijnstok een flexibele plant, die veel verdraagt en zelfs na de meest extreme snoei nog goed groeit. De grootste en meest voorkomende fout bij het snoeien van wijnstokken is eigenlijk dat er te weinig wordt gesnoeid. Wie zijn wijnstok door de jaren heen observeert, zal snel ontdekken welke snoeivorm zijn wijnstok goed bevalt en waar gecorrigeerd moet worden.