Fassadengruen
DeutschEnglischFranzösischDänischItalienischNiederländischTschechischSlowakisch

Romaanse en gotische stijl ("middeleeuwen", ca. 800 - 1500)

Vanaf die tijd domineerden twee klimplanten Midden-Europa: klimop en wijnstokken. Terwijl klimop ongevraagd groeide, was het kweken van wijnstokken aan het huis een bewuste keuze om de gevel te begroeien...

Wijnranken aan een kloosterkerk uit de 12e eeuw, Zscheiplitz / Saksen-Anhalt
Wijnstokken bij een kloosterkerk uit de 12e eeuw, Zscheiplitz / Saksen-Anhalt

Muren als warmtebron voor wijn

Het werd in het eerste millennium na Christus door de Romeinen geïntroduceerd, maar er waren steeds weer problemen met het rijpen van de druiven. Maar er moest wijn komen, vooral als miswijn voor de cultus, maar ook als troost voor ontberingen en plagen en - gedistilleerd - als ontsmettingsmiddel en verdovingsmiddel voor de geneeskunde. Wat er echter in de vaten terechtkwam, leek vaak meer op zure azijn dan op smakelijke wijn. De uit het zuiden afkomstige wijnstokken hadden namelijk te weinig warmte en de monniken deden hun best om bijzonder vroegrijpe soorten te kweken.

Als de wijnstokken echter tegen een beschermende kloostermuur, wijngaardmuur of huismuur werden geplaatst, kregen ze warmte, rijpten ze beter en werden ze zoeter en steeds zoeter! Het spreekt voor zich dat uit dergelijke vruchten (of uit wat kinderen en zoetekauwen achterlieten) alcoholrijke wijn kon worden geperst. Het begroenen van gebouwen werd dus vanuit heel praktische overwegingen gedaan...

Wijnstokken zijn daarom altijd geschikt wanneer gebouwen uit de middeleeuwen worden begroeid, want overal waar dergelijke gebouwen staan, werd ook wijnbouw bedreven. De voorkeur gaat echter uit naar moderne, schimmelbestendige druivensoorten.


Klimop als inheemse klimplant

Is deze klimop altijd al op de middeleeuwse donjon geweest? Toeristen vragen zich dat niet af, maar vinden hem gewoon 'mooi'. Klimop past in ieder geval altijd als er grote groene oppervlakken op zeer oud metselwerk gewenst zijn.


Andere historisch bewezen planten

Ook kamperfoelie en vooral rozen zijn voor deze periode aantoonbaar, maar niet de huidige, gekweekte soorten, maar wilde rozen zoals Rosa canina, de 1000 jaar oude roos bij de dom van Hildesheim. Ook leifruit en hop zijn interessante opties. Andere planten kunnen er heel passend uitzien, maar moeten dan worden beschouwd als een toevoeging uit een latere periode dan de middeleeuwen. Ook voorbeplantingen komen in aanmerking.

Voorbeelden

Hier vindt u meer foto's van (opnieuw) begroeide gebouwen uit de middeleeuwen. Klik op de foto's.

1000 jaar oude roos "Rosa canina", Dom Hildesheim / NedersaksenRosa canina bij het klooster in Hildesheim / NedersaksenRomaanse kruisgang met wilde wijnstok (Parthenocissus tricuspidata), kasteel Vajdahunyad in Boedapest / HongarijeRomaans kloostergebouw met wijnstokken (Vitis vinifera), Germerode / HessenEen kleine klimroos tegen een gotisch bouwwerk – de dom van Bad Doberan / Mecklenburg-VorpommernEen moderne klimroos bij de dom van Bad Doberan / Mecklenburg-VorpommernModerne roos, romaanse kerk in Halle-Böllberg/ Saksen-AnhaltSokkelbegroeiing met verschillende planten, Bernburg / Saksen-AnhaltNieuw wijnlatwerk, gotische ruïne in Bautzen / SaksenWijnstokken als struik, Romaanse dorpskerk Lüttchendorf / Saksen-AnhaltSpalierboom, kapel uit 1487/88 (datering aan de hand van jaarringen), Ludwigsstadt / BeierenKlimop, kloostergang bij de dom van Merseburg / Saksen-AnhaltVoorbegroeiing, zonnebloemen, St. Aegidien, Bernburg / Saksen-AnhaltWijnstokken aan draden, sokkel van een middeleeuwse waterburcht, Jessen / Saksen-AnhaltKloostergang met klimop in de middeleeuwse dom van Merseburg / Saksen-AnhaltVroeggotisch Franciscanenklooster met blauweregen, Saalfeld / ThüringenMonumentale binnenplaats met roos aan stalen kabels, vroeggotisch franciscanenklooster in Saalfeld / ThüringenWijnstok bij het wijnhuis "Vinzenc Richter" in Meißen / SaksenRozen in Lübeck / Sleeswijk-HolsteinWijnstok op de Neuenburg, Freyburg aan de Unstrut / Saksen-AnhaltDit gebouw uit de late middeleeuwen – een bekend fotomotief – werd achteraf begroeid met blauweregen. Markt van Meersburg aan het Bodenmeer / Baden-WürttembergGlycine met herfstbladeren aan een voormalig patriciërshuis uit de 15e eeuw, dat blijkbaar pas later met groen is begroeid. Lindenstraße 9 in Überlingen / Baden-WürttembergWilde muurwijn (maagdenwijn) en historische bloembakken aan het gotische stadhuis van Quedlinburg / Saksen-AnhaltGotische gebouwen met wijnstokken (Vitis vinifera), het Heilige-Geest-ziekenhuis in Lübeck / Sleeswijk-Holstein