Aanplant van wijnstokken

Uit afgesneden, verhoute scheuten kunnen nieuwe, raszuivere wijnstokken worden gekweekt. Het eenvoudigst is om deze houtjes in de grond te steken, vandaar de naam "stekhout" (zie hieronder). Dergelijke onvergulde wijnstokken zijn echter, althans in wijnbouwgebieden, verboden omdat ze de druifluis kunnen verspreiden. Daarom worden wijnstokken geënt. Hiervoor worden stekhoutjes van de gewenste druivensoort samengevoegd met stekhoutjes van een robuuste wilde wijnstok ('onderstam'), totdat beide aan elkaar vastgroeien. Er zijn verschillende onderstammen. Voor hobbytafeldruiven wordt vaak de bijzonder groeikrachtige '5 BB' gebruikt om een snelle aanvankelijke groei te garanderen. Bij druivensoorten zoals "Muskat bleu", die zelf sterk groeien, leidt deze combinatie in de vruchtbare huistuin echter tot "knotsgroei", waardoor de wijnstokken nauwelijks te snoeien zijn. FassadenGrün let daarom op de juiste combinatie van druivensoort en onderstam.

Na het enten worden de stekken naar de "wijnstokschool" gebracht en doorlopen ze hun "0e jaar", een soort kleuterschool: ze worden in de volle grond geplant, zodat de onderstam wortel schiet, de "edelreis" uitloopt en tot ongeveer 2 m groeit. In de herfst worden de wijnstokken boven de entplaats ingekort en vervolgens met wortels en al uitgegraven, in paraffine gedompeld (ter bescherming tegen uitdroging), gebundeld en in een koelcel opgeslagen. In het voorjaar worden ze vervolgens door FassadenGrün overgenomen en als 'wortelbare wijnstokken' verkocht.

FassadenGrün levert wijnstokken met blote wortels van maart tot april (mei). De PE-folie die eventueel rond de wortels is gewikkeld, dient als bescherming tegen uitdroging, maar wordt vóór het planten verwijderd. Als het planten niet binnen enkele dagen kan plaatsvinden, kunnen de wijnstokken nog een tijdje op een koele, schaduwrijke plaats (koelkast) worden bewaard, maar ze moeten wel tegen uitdroging en licht worden beschermd. Zonlicht onder de PE-folie leidt tot een broeikaseffect, waardoor de knoppen die onder de paraffinehuid rusten voortijdig openbreken.

Voor het planten worden de wijnstokken ongeveer 1 dag met de wortels in water gezet. De ongeveer 15 cm lange wortels bevatten waardevolle reservestoffen en worden NIET opnieuw gesnoeid. Er wordt zo geplant dat de geparaffineerde kop ongeveer 10 cm boven de grond uitsteekt. Afhankelijk van het groeistadium van de wijnstokken en de weersomstandigheden kan het uitlopen ongeveer 1 tot 4 weken duren. De sterkste scheut wordt bij een lengte van 15 tot 20 cm voorzichtig aan de stok vastgebonden, alle andere scheuten worden weggebroken. Door de voorkweek zijn de wijnstokken zo sterk dat ze meteen het eerste jaar kunnen doorlopen.

Vanaf mei kunt u bij FassadenGrün containerwijngaarden kopen. Hiervoor worden wijngaarden met blote wortels gepot en als eenjarige planten gekweekt. Ze hebben dus al een buitenkweek in de wijngaardschool achter de rug (kleuterschool - 0 jaar). Water geven en uitbreken zijn hier niet nodig.

Alle wijnstokken hebben baat bij een plantoppervlak van 0,5 tot 1 m². Als dit niet mogelijk is, bijvoorbeeld op het voetpad voor de muur van een huis, volstaat een uitsparing ter grootte van een bord, mits de omringende bestrating redelijk waterdoorlatend is.

Belangrijk in de tuin: wijnstokken mogen niet in de buurt van struiken, vaste planten, coniferen of naast andere, oude wijnstokken worden geplant, omdat ze zich anders niet kunnen ontwikkelen vanwege de druk van de wortels. Het is echter wel mogelijk om meerdere druivensoorten samen en tegelijkertijd in een plantkuil te planten (kokerplanting) om zo de diversiteit te vergroten!

Meestal wordt er in het voorjaar geplant, maar containerwijnen kunnen het hele jaar door worden geplant, zolang de grond vorstvrij is. Het plantgat moet minstens twee spades breed en diep worden gegraven, de ondergrond moet worden losgemaakt. Indien nodig drainage aanbrengen, wijnstokken verdragen geen wateroverlast! Plaats een plantpaal. Leg vervolgens een onderlaag van (gezeefde) fijne aarde, plaats de wijnstok in het plantgat, vul het met plantaarde, druk het voorzichtig aan, vorm een gietring en geef 5 - 10 liter water. De bolle entkop moet uiteindelijk ongeveer 8 - 12 cm boven de grond uitsteken. De eventueel nog aanwezige paraffine laag beschermt tegen uitdroging en brokkelt later af.

Vervolgens wordt de "wortelstok" van de wijnstokken (onder de entplaats) aan de paal vastgebonden. De krachtige hoofdscheut wordt ook vastgebonden, andere scheuten worden, indien aanwezig, uitgebroken en verwijderd. De plantschijf kan worden gemulleerd. In het open veld is bescherming tegen afgrazen door reeën, konijnen enz. noodzakelijk.

In het open veld is bescherming tegen wild zoals konijnen en reeën noodzakelijk, bijvoorbeeld door middel van een omheining van kunststof of gaas. In de tuin kunnen slakken in uitzonderlijke gevallen de jonge scheuten opeten, controleer deze indien nodig dagelijks. Zwerfdieren kunnen de nieuwe scheuten afbreken. Dankzij zogenaamde "slapende ogen" slagen de wijnstokken er echter in om na het ongewild afbreken of wegvreten van de jonge scheuten nog 1 à 2 keer opnieuw uit te lopen. Bescherm in een dergelijk geval de wijnstok extra en wacht opnieuw ongeveer 2 weken.

Eén ding vooraf: beschermde druivensoorten mogen niet worden vermeerderd via stekken! Los daarvan is vermeerdering met stekken ook verboden vanwege het gevaar van phylloxera in de Duitse wijnbouwgebieden. Buiten de wijnbouwgebieden geldt geen verbod, maar ook daar moeten geënte wijnstokken worden aangeplant, omdat deze dankzij de 'onderstam' sterker groeien en beter tegen de bodem kunnen. Ondanks deze nadelen kan vermeerdering met stekhout interessant zijn voor historische wijnstokken en wordt daarom hier kort beschreven. De in de late winter gesneden (ca. 3 - 5 ogen), met PE-folie omwikkelde en in de koelkast bewaarde stekken worden enkele uren in water gezet en vervolgens samen met een plantpaal in de plantkuil geplaatst. De grond moet bestaan uit een mengsel van tuinaarde en zand. Het stekje wordt zo geplaatst dat de uiteinden van de knoppen lichtjes naar boven wijzen (oorspronkelijke groeirichting) en zo diep dat de bovenste knop nog boven het grondniveau uitsteekt. Vervolgens wordt er water gegeven en met een hoopje zand bedekt. In de daaropvolgende weken moet de plantplaats vochtig worden gehouden en zodra er uitlopers verschijnen, moet deze voorzichtig worden vastgebonden. Dit alles kan ook in een plantcontainer op een beschutte plaats gebeuren, waarna de plant later wordt uitgeplant.

Heb je elders containerwijngaarden gekocht en heb je nu problemen? Dit kan te wijten zijn aan de manier van kweken, want het is natuurlijk goedkoper om de net geënte wijnstokken (zie hierboven) meteen in containers te planten en in de winkelrekken te zetten. Zo wordt een jaar tijd bespaard. Omdat ze dan al in de late winter onder glas zijn gekweekt, zijn ze ook minder gehard, de groene bladeren vallen in mei mogelijk ten prooi aan late vorst en dan zijn de planten verloren... Een ander probleem zijn potwijnstokken die al één of zelfs meerdere verhoute stengels boven de entplaats hebben. Dit zijn producten van vorig jaar die opnieuw in de schappen liggen. Deze wijnstokken kunnen beter tot aan de entplaats worden teruggesnoeid en behandeld worden als eerstejaars. En oude, knoestige wijnstokken in zeer grote containers zijn wijnstokken die in het kader van periodieke rooiingen uit wijngaarden zijn verwijderd. Ze zijn – zoals bijna alle wijngaardsoorten – meestal erg vatbaar voor meeldauw.