Roestvrij staal - eigenschappen, keuze en roest

Voor klimsteunen worden bij FassadenGrün roestvrij staalsoorten gekozen die in Duitsland zijn goedgekeurd voor buitengebruik in de bouw. Dat betekent dat deze staalsoorten onder normale omstandigheden voldoende corrosiebestendig zijn en ook bij vorst geen verbroezeling of materiaalmoeheid vertonen. In de regel zijn dit staalsoorten van de materiaalgroepen A2 (1.4301) en A4 (1.4401 en 1.4404), maar minimaal A2 of – bij andere dan DIN-markeringen – gelijkwaardige materialen. Roestvrijstalen kabel wordt uitsluitend in de hoge kwaliteit A4 verkocht, evenals de bijbehorende beugelklemmen. De middelgrote bouwpakketten "Premium" en massieve bouwpakketten bieden de hoge standaard "V4A".

De bij FassadenGrün gebruikte roestvrijstalen staalsoorten A2 (V2A) en A4 (V4A) zijn taai en hard en daardoor "moeilijk te spannen", wat betekent dat bijvoorbeeld bij het frezen van de groeven voor de kruishouders de gereedschappen sneller slijten en moeten worden vervangen. Bovendien is de bewerking alleen mogelijk op bijzonder zware, trillingsvaste machines. Dit resulteert in hogere prijzen.

Sommige leveranciers gebruiken daarom voor bevestigingen roestvrij staal dat zonder grote slijtage van gereedschap kan worden bewerkt (1.4305). In het informatieblad van Thyssen-Krupp en DEW over dit materiaal – daar "Nirocut" genoemd – wordt echter op basis van "ervaringen met schadegevallen" erop gewezen dat dit staal weliswaar is goedgekeurd voor "decoratieve onderdelen", maar niet voor elementen die aan trek- en drukbelastingen worden blootgesteld in buitenruimtes. Bij temperaturen onder 0 graden Celsius wordt het broos en breekbaar. Dit geldt met name voor de zwaar belaste kopbruggen van kruishouders. Ook bereikt dit roestvrij staal niet de corrosiebestendigheid van A2. FassadenGrün laat daarom ondanks mogelijke besparingen geen onderdelen van dit roestvrij staal vervaardigen.

Roestvrijstalen onderdelen kunnen zowel magnetisch als niet-magnetisch zijn! We hebben ooit een klacht gehad over oogbouten, waarbij werd beweerd dat ze niet van roestvrij staal waren omdat ze magnetisch waren. Uit onderzoek bleek dat roestvrij staal niet magnetisch is, omdat door de gebruikelijke warmtebehandelingen in de staalfabriek (bijv. "spanningsarm gloeien") de magnetische eigenschappen in de draden, staven of stangen verdwijnen. Als gevolg van sommige verdere bewerkingen die gepaard gaan met structuurveranderingen van het roestvrij staal, zoals bijv. naspannen, draadrollen, buigen enz., treedt echter "koudverharding" op, waardoor de magnetische eigenschappen mogelijk weer terugkeren. Deze hebben geen invloed op de corrosiebestendigheid.

Waarom zijn er naast het 'normale' roestvrij staal A2 nog duurdere soorten zoals A4? Een bekend gezegde uit de slotenmakerij luidt: 'A2 roest niet - A4 roest helemaal niet.' Hoe overtuigend dit antwoord ook klinkt – roestvrij staal A4 is eigenlijk niet nodig! – toch moet het worden aangevuld. Zo is gebleken dat bij klimsteunen in ongeveer 98% van alle gevallen in de particuliere sector de materiaalkwaliteit A2 voldoende is. In de hieronder genoemde probleemgevallen kan A2 echter wel degelijk verkleuren en in extreme gevallen zelfs roesten, putcorrosie vertonen, enz. Daarom moet dan vaak worden gekozen voor middelgrote "premium" of "massieve" bouwpakketten. Zo blijven de functionaliteit en het glanzende uiterlijk onder extreme omstandigheden gewaarborgd.

Zoute lucht in de buurt van de kust leidt tot afzettingen op roestvrij staal en in het verdere verloop eventueel tot verkleuringen en roest. In die regio's is meestal al bekend dat zelfs roestvrij staal roest. Hier moet absoluut A4 worden gebruikt. Bovendien moeten de klimsteunen 2 tot 3 keer per jaar worden schoongespoten met zoet water (drinkwater). Ook een ontbrekende dakoverstek en daarmee een regelmatige bevochtiging met regenwater (zelfreiniging) is gunstig.

Uitlaatgassen in industriegebieden en langs drukke verkeerswegen ("zure regen") kunnen ook leiden tot verkleuringen en roest. Hetgeen onder 01 wordt vermeld, is van toepassing.

Vluchtroest ontstaat meestal door slijtage van gewoon staal, waarbij de minuscule deeltjes in vochtige lucht onmiddellijk roesten en zich als roestkiemen op roestvrij staal afzetten, waar ze als een katalysator verkleuringen en perforaties en oppervlaktecorrosie veroorzaken. IJzerafslijting ontstaat vooral langs spoorwegen, met name op stations, rangeersporen enz., waar wordt geremd en gereden en daarbij veel ijzer wordt "afgesleten", maar ook op drukke wegen. Maar ook het gebruik van decoratieve "edel"roest in de architectuur en gevelontwerp, bij klimrekken in de tuin enz. kan vliegroest veroorzaken. Ook metaalbewerkingen waarbij afgeschuurd ijzer door de lucht wordt verspreid, zoals vijlen, slijpen, flexen enz., zijn problematisch. Zelfs bij het doorslijpen van roestvrijstalen staalkabels kunnen de rondvliegende, gloeiende deeltjes hun roestbestendigheid verliezen en dan als roestkiemen werken! Hetgeen onder 01 is vermeld, is van toepassing.

Ook spatten kunnen ijzerzouten bevatten. Als deze op roestvrij staal terechtkomen, kunnen ze roest veroorzaken, zowel op gladde oppervlakken als in capillairen van schroefdraden. Problematisch zijn zuur- en ijzerhoudende reinigings- en bemestingsmiddelen, en in sommige gevallen ook strooizouten. Bijzonder kritiek is water dat al opgeloste roest bevat. Een enkele, ergens bovenin gemonteerde en roestende schroef kan hier verwoestende gevolgen hebben als deze zijn roestlading afgeeft aan regen- of condenswater en via een druiprand verspreidt over een onderliggend klimplantensysteem. Ook hier geldt wat onder 01 is gezegd.

Componenten van roestvrij staal (bijv. kruiskoppen van FassadenGrün) mogen niet samen met materialen van mindere kwaliteit (bijv. verzinkte staalkabels en verzinkte draadstangen) worden gebruikt, omdat dit anders tot contactcorrosie leidt. Het is ook belangrijk dat bij de montage alleen hoogwaardige steeksleutels en tangen met het opschrift "chroom-vanadium" worden gebruikt, om te voorkomen dat inferieur ijzer wordt "opgeschuurd", wat later kan leiden tot verkleuringen en roestsporen. Ook bindmaterialen met ijzerdraad hebben een corrosieve werking en moeten absoluut worden vermeden. 

Als er roestproblemen optreden, wordt eerst aangenomen dat deze zijn ontstaan door een eenmalige blootstelling (aan wat dan ook). De roestplekken worden vervolgens behandeld met een in de handel verkrijgbare roestvrijstalen reiniger, waardoor verontreinigingen en vlugroestdeeltjes worden losgemaakt en weggespoeld.

Bij vergevorderde corrosie is het raadzaam om de aangetaste delen weg te slijpen. Schuren met een messing- of roestvrijstalen staalborstel is niet voldoende. Tussen twee reinigingen worden de aangetaste plekken achtereenvolgens geschuurd met 2-3 soorten schuurpapier, te beginnen met korrel 120 of 240 en eindigend met korrel 600 of 1200. Om (schroefdraad)groeven te verkrijgen, wordt het schuurpapier geknikt. Neem indien nodig contact met ons op, dan sturen wij u de benodigde gereedschappen toe.

Als dit geen blijvend succes oplevert, moeten de houders worden vervangen door houders van A 4, dus WM 08133 of WM 12153. Het is natuurlijk altijd zinvol om de oorzaak van de roest vast te stellen en indien mogelijk te verhelpen.

Voor staalkabels en klimrekken van roestvrij staal moeten ook houders van roestvrij staal worden gebruikt. Als houders van minderwaardig verzinkt staal worden gebruikt, kan er corrosie en roest ontstaan op de contactpunten. In sommige gevallen is het omgekeerde echter mogelijk: met roestvrijstalen hekwerkbevestigingen van FassadenGrün kunnen bijvoorbeeld verzinkte hekken worden bevestigd, omdat de massa (en het "potentieel") van het inferieure metaal dan aanzienlijk groter is dan die van het hoogwaardige metaal en de zinken hekken niet worden aangetast door elektrolytische corrosie. Het is ook mogelijk om roestvrijstalen kabels door een massieve verzinkte drager (hoog 'potentieel'!) te leiden. Een ander voorbeeld is de bekende roestvrijstalen schroef in de grote, verzinkte ijzeren drager: ook daar roest niets. Bij een kleine, verzinkte schroef in het grote roestvrijstalen onderdeel (zie foto) ontstaat er echter hevige roestvorming, die zich onmiddellijk uitbreidt naar het roestvrij staal!