Fassadengruen
DeutschEnglischFranzösischDänischItalienischNiederländischTschechischSlowakisch

Historische begroeiingen in Duitsland

In vergelijking met andere landen kwam gevelbegroeiing in Duitsland relatief vaak voor, althans, er zijn veel foto's bewaard gebleven. We publiceren hierover geleidelijk aan een eigen collectie. Het valt echter op dat begroeiing op sommige plaatsen veel voorkomt en op andere plaatsen nauwelijks te vinden is. Hoe kan dat, welke factoren waren hiervoor bepalend?

Gemälde von Paul Hey: Fassadenbegrünung in Süddeutschland (Weinspalier)
Schilderij van Paul Hey: Gevelbegroeiing in Zuid-Duitsland (wijnlatwerk)

Waar werd vroeger vergroend?

Begroeiing vond plaats in landelijke gebieden, dus in dorpen, kloosters, riddergoederen, herbergen, scholen en pastorieën, in agrarische voorsteden en kleine steden ("Ackerbürger"). In dichtbebouwde, grotere steden was begroeiing eerder storend, behalve op brede, zonnige pleinen zoals de markt. Of in de binnenplaatsen achter de straat: daar kweekten ambachtslieden in hun werkplaatsen zoete druiven aan hekwerken.


Nieuwe klimplanten

Vanaf ongeveer 1900 kwamen er veel nieuwe klimplanten op de markt en werd de begroeiing van gevels diverser. Dit ging gepaard met een grote verandering, want niet alleen de opbrengst, maar ook bloemen of bladeren konden nu het uitgangspunt zijn voor begroeiing. Sinds ongeveer 2010 is het klimaatprobleem weer de belangrijkste drijfveer geworden voor nieuwe begroeiing. Zelfs magazijnen, industriële gebouwen en kantoorgebouwen moeten in Duitsland nu op grote schaal worden begroeid. Hier moet veel opnieuw worden bedacht, waarbij een beroep op traditie en ervaring slechts in beperkte mate mogelijk is. 


Een blik op het heden

En hoe zit het met de wens om zelf fruit te telen? Ook op dat gebied is er inmiddels veel veranderd. Fruit is altijd verkrijgbaar en wordt niet meer thuis 'gekweekt'. Op het platteland zijn er nauwelijks nog wijnperken te vinden. Auto's hebben de dichtbevolkte steden veroverd en daar wordt ijverig geprobeerd om groen aan te leggen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Het gaat daarbij echter vooral om bladmassa en daarvoor worden andere planten gebruikt in plaats van wijnstokken.


Locatie en klimaat

Klimplanten hebben een goede standplaats nodig. Die is niet in alle regio's van Duitsland aanwezig, op sommige plaatsen zijn er beperkingen, vooral in hoger gelegen en kustgebieden waar veel wind staat. In het algemeen kan echter worden gesteld dat in regio's waar vroeger eetbare "wijn aan het huis" werd verbouwd, alle door FassadenGrün beschreven planten zonder meer kunnen worden gebruikt! Het bewijs van historische wijnspaliers in een regio is dus nuttig voor de huidige plantkeuze.


Mentaliteiten

Maar niet alleen klimaatzones zijn bepalend, ook de mentaliteit van de mensen speelt een rol. In grootsteden die op een uitstekende locatie liggen, maar een sober karakter hebben, is vaak kilometers ver geen groen te vinden, net als in 'goed onderhouden' voorsteden. Aan de andere kant zijn er kleine steden die inzetten op toerisme en hun gebouwen verfraaien – daar worden hele straten begroeid met groen. Een voorbeeld hiervan zijn de zogenaamde 'rozensteden'. En soms is het zo dat iemand moet beginnen en dat de buren al snel volgen. Dan krijgt het wijnrek misschien weer de waardering die het ooit had: de trots van een familie en een populaire achtergrond voor allerlei soorten foto's!


Tradities en voorbeelden

Bij FassadenGrün helpen we graag bij nieuwe begroeiingsprojecten, zowel in stedelijke als landelijke gebieden. Daarbij is het belangrijk om terug te grijpen op beproefde methoden en voorbeelden te presenteren. In het beeldarchief, gerangschikt per deelstaat, kunt u voortaan uw regio verkennen. Momenteel is er al veel gepubliceerd over "Saksen", vanaf 2026 volgen andere gebieden.